MEKÂN VE SEKS: YOK EDİLEN GENEL EVLERİNİN GÖZARDINDAKİ İŞLEVSELLİĞİ

Göz görmez gönül katlanır…

Bizim atasözü ve deyimlerimizin paradoks içirmesi toplumsallığımızın ve toplumsal sağlığımıza dair verinin başka bir veçhesidir.

KAMUSAL BİR İŞLETME OLARAK GENELEV

Konya’da Refah Partisi 90 (1989) öncesi Büyükşehir ve üç merkez ilçe belediyesini kazanmadan önce Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Hali Ürün’ün seçim vaatleri arasında, Mevlana Türbesi’nin yanından dolmuşlarının kalktığı Konya’daki genelevinin kapatılması da vardı.

Seçimler bittikten ve Refah Parti’si Konya’da zaferini ilan ettikten sonra ilk pratik siyasi uygulama kadın ve erkekler için ayrı toplu taşıma araçları olmuştu. Bu ayrı bir konu; konumuz bu paragraf için Konya Genelevi. Uzun bir süre genelev açık kaldı. Dolmuşlar Mevlana türbesinin oradan insanları hayat kadını adı verilen seks oyuncaklarıyla tatmine ulaşacaklarını düşündükleri yeri götürdü. Zaten genelev kamusal bir alandı, kapısında her zaman bir bekçi bulunur, kimlik kontrolü yapardı. Uzun bir zaman sonra genelev Konya’nın mekân belleğindeki yerini artık YOK OLMUŞ BİR HAZ MEKÂNI olarak aldı. Oradaki ekonomik çark ise bütün kente yayıldı; MERDİVEN ALTI BİR SEKS ORGANİZASYONU başladı.   

Büyük bir kent olarak KONYA’DA İNSANLAR MERDİVEN ALTI GÜNAH İŞLEMEYE ALIŞKINDIR, zorunlu olarak! Neden bunu söylüyorum?

ATEŞLİ BİRAHANE

90’lı yıllara kadar Konya Fuarı’nın Alaaddin yönünden girişinde iki tane pub vardı; yani birahane. Bu birahaneler de Refahlı belediyeler döneminde bir süre işlevini kaybetmedi. Konya’da Fuar Gazinosu başta olmak üzere birçok içkili mekânda bulunuyordu. Ancak ilginç bir durum daha vardı bu kentte. Nişantaşı Mahallesi’nde bulunan, şimdiki Hacıveyiszade Camii’nin neredeyse tam karşısındaki yüksek katlı binanın altında Azel adlı bir birahane vardı.  80’li yıllardan önce açılmıştı. Ben bu pubın en az on kere yakılmıştı. Pub sahibi yakıldıkça birahanesini açtı, inatlaşma uzun süre devam etti, kimse geri adım atmadı…

Konya’da genelev kapatıldı ve haz binası yıkıldı. Yeni nesil yerini bile bilmez.

Aynı şekilde Konya’da  içkili mekânların bir bölümü kayıplara karıştı.

Peki, bu insanlar nereye gitti. Yani bu hizmeti verenler ve alanlar?

Aslında hiçbir yere gitmedi. Hepsi Konya’da. Burada mekanın nasıl üretildiğine tekrar şahitlik edeceğiz. Yani siz bir şeyi kapattığınızı, yıktığını, ortadan kaldırdığınızı düşünüyor olabilirsiniz. Yani sizin gözünüzden ıraktadır, tamam. Durum nasıl biliyor musunuz? Şöyle:

Günah mekânları şehrin çeperlerine taşındı. Randevu evleri, meyhaneler, meşhur Konya’nın Meram’daki oturak alemleri, hatta kumar. Sanayi gibi, veya yakın köylerin civarlarında tırnak içinde günah mekânları işlevini sürdürüyor.

MUHAFAZAKÂR İKTİDAR ELİYLE ÜRETİLEN YENİ GÜNAH MEKÂNLARI

Burada ilginç olan durum ne mi? Burada ilginç olan durumun kendisi değil, SİYASETİN ASLINDA BİR ŞEYİ YOK SAYARAK VAR ETTİĞİ gerçeğidir. En muhafazakâr iktidarlarda bile GÖZARDINDA BİR YAŞAM VAR ve bu görülmeyince sanki hiçbir şey yokmuş, durum hallolmuş gibi düşünülüyor.

Elbette eskiden DEVLETİN PEZEVEKNKLİK YAPTIĞI” iddiası doğru değildi, devlet genelevlerinde toplum sağlığını koruyucu bir hizmet veriyordu; aynı şekilde, bire üretirken de DEVLET ALKOLİZMİ TEŞVİK ETMİYORDU, bu bir ekonomi ve maliye pratiğiydi. Elbette bunlar tartışılabilir şeyler. Burada şu bir gerçek ki EN AZINDAN TÜRKİYE’DEKİ MUHAFAZAKÂR İDDİASINDA OLAN İKTİDARLAR İR ŞEYİ YOK ETTİKLERİNİ DÜŞÜNEREK DAHA VAR VE KALICI BİÇİME DÖNÜŞTÜRÜYORLAR. Bu da bir siyaset biçimi olabilir.

İstanbul Karaköy’deki Genelev devlet eliyle üretilmişti ve devlet eliyle yıkıldı; ne oldu?

Bugün artık hemen hiçbir ilde genelevi bulunmuyor. Olmasına da gerek kalmadı zaten. Çünkü mekân olarak genelevler iktidar eliyle toplumsallaştırıldı; artık beden ile mekânın örtüştüğü yerler yok, ya da en azından gördüğümüz kadarıyla yok. Ancak günlük kiralık evlerden, mobil hizmet veren minibüslere, otomobillere, hatta yataklı trenlere kadar birçok Foucalt’cu heterotopya bu işlevi görüyor. İfade etiğim gibi iktidarlarca bu istenmiş de olabilir, çünkü böylesi bir yapının farklı ekonomik getirileri de olabilir.

Bir şeyi yok ettiğimizde sadece yok ettiğimiz düşüncesidir var olan, hiçbir şeyin yok olduğu yoktur, sadece nicelik ve nitelik değiştirmektedir; kendisini yineleyerek farklı bir güzergâhta kendi yolunu açmaktadır.

Mekân ile bedenin yani insan ilişkisi son derece girifttir ve sürekli birbirini üretmektedirler, kimseye, hiçbir baskıya ve derince boyun eğmeden, sakin bir güç olarak.

Bu ne anlama geliyor, onu da düşünmek gerek.  

(imaj: aliulurasba