"KIRKBEŞ GÜNDÜR TOPLU TAŞIMA ARACI KULLANMADIM"

Kovit-19’un öldürücü etkisi sürerken, evde kendi karantinalarını ilan edenler ilginç deneyimler yaşıyor. Balkonlarını yeniden keşfeden, evde ekmek yapmayı denemeye başlayan, kendi kendine yetmenin verdiği özgüvenle birçok yeni deneyime adım atanlar belki krizi fırsata çevirmiş gibi görünüyorlar. Hatta belki bu süreçte kendilerini de dinliyorlar. Ancak yine de bir – ama sıkışmış durumda hepimizin dilinin kıyısına. Bu – ama’nın olduğu yer ise hâlâ belirsizliğini koruyor. Yani pandemi ne zaman sona erecek? Bu konuda her ne kadar dünyanın dört bir yanından ümitli haberler gelse de belirsizlik henüz endişe, korku ve yasımızı taze tutuyor. Yaslıyız, çünkü virüs insanları hayattan koparmayı sürdürüyor. Korkuyoruz çünkü alınan önlemlerin yeterli olmadığını düşünüyoruz ve her an salgının alanını genişletmesi mümkün görünüyor. Endişeliyiz ediyoruz, daha ne kadar sürek ve sevdiklerimizden daha ne kadar ayrı kalabileceğiz? Ayrıca hayat eskisi gibi akacak mı? Bugün blogumda İstanbul’un en merkezi yerinde oturan gazeteci ve çevirmen Seher Önalan ile yaptığım röportajı okuyacaksınız. Bu röportajın en önemli ayrıntısı virüsün bir anne ile kazı nasıl ayırdığıdır. Anne ile kızı iki ayrı evde birbiriyle nasıl görüşüyorlar, neleri paylaşıyorlar ve hayatlarına nasıl devam ediyorlar? Buraya bir de not düşmek istiyorum. Burada bugün okuyacağız röportaj Seher Önalan ile yaptığım röportaj. Bir sonraki röportajda ise İstanbul’da annesiyle bir aydır bir araya gelemeyen kızı Başak’ın hislerini bulacaksınız; yani, bize insanlarla aramıza sosyal mesafe dayatan pandeminin insanları birbirinden nasıl ayırdığını

KIRBEŞ GÜNDÜR TOPLU TAŞIMA ARACI KULLANMADIM

Ali: Merhaba Seher! Öncelikle nasılsın? Hayat şu an nasıl geçiyor?

Seher: Şu anda iyiyim. Hayattaki rutinim çok değişmedi.

Ali: Sevdiklerinden haber olabiliyor musun, onların durumu nasıl?

Seher: Evet herkes ile görüşüyorum ve herkesin durumu gayet iyi

Ali: Virüsün sana bulaşabileceği endişesi yaşıyor musun ve hayatının tamamen değişeceğini? 

Seher: Virüsün bana bulaşacağı endişesini tabii ki yaşıyorum. Ama abartılı değil bu duygum. Bu nedenle tedbir alıyorum, mecbur kalmadıkça evden çıkmıyorum. Mutfak diğer ihtiyaçlar için gerekli ihtiyaçlar için dışarı çıkıyorum ve işimi çok çabuk halledip hemen eve dönüyorum. Hayatımın tamamen değişeceğini düşünmüyorum.

Ali: Tecrit sürecini evde yalnız başına mı geçiriyorsun? Ne zamandır tecrit altındasın?

Seher: Evet bu süreyi tek başıma geçiriyorum. Sağlık Bakanlığı tarafından ilk vak'a açıklanmadan bir hafta önce dışarı çıkmayı bırakmıştım.

Ali: En son ne zaman dışarı çıkmıştın?

Seher: En son 45 gün önce toplu taşıma aracı kullanmam gereken bir uzaklıktaki yere gittim. Onun dışında duruma göre 4 ya da 6 gün arayla bazen bu üç gün olabiliyor, dışarı çıkıyorum. Acil ve ani ihtiyaçlar için. Örneğin evdeki ihtiyaçlar için alışveriş listesine koymayı unuttuğum bir şey için çıkıyorum. İhtiyaç acil değilse bekletmeyi tercih ediyorum.

YARI AÇIK CEZAEVİNDE GİBİ HİSSEDİYORUM

Ali: En çok özlediğin üç şey nedir diye sorsam cevabın ne olurdu?

Seher: En çok özlediğim şey, istediğim kadar dışarıda kalabilmek, sevdiğim yerlerde yemeğimi yeyip kahvemi içmek ve sevdiğim bir arkadaşımla uzun süre zaman geçirmek. Şu anda yarı açık cezaevinde gibiyiz. Belli kurallar çerçevesinde dışarı çıkıyorsun. Yarı açık cezaevi de öyle. Hem özgürüz hem değil. Özgürlüğünüzü başkalarının düşünme biçimi düzenliyor. Sınırda olan şeyler yaşıyoruz. Kurallara uymak belki de içgüdüsel.

Ali: İnsanlarla nasıl ilişki kuruyorsun, bu seni tatmin ediyor mu?

Seher: İnsanlarla sadece telefonda iletişim kuruyorum. Kızım, çok yakın bir iki arkadaşım ve yurt dışındaki ablam ile bazı günler görüntülü görüşüyorum. Bu benim için yeterli.

Ali: Bu süreçte ilişkilerinde değişim oldu mu? En yakınındakiler olsun veya uzaktakiler insanları bakış açında bir duygu ve fikir değişikliği yaşadın mı?

Seher: Hiç kimse ile ilişkilerimde bir değişiklik olmadı. Çünkü zaten ben yalnız yaşıyordum ve insanlarla ilişkilerim bu seviyedeydi.  

BENİM NESLİM EVDE KENDİNE YETİYORDU AMA GENÇLER İÇİN BU ZOR

Ali: Bu süreçte zaman ve serbest zamanla olan ilişkinde değişiklik yaşadın mı?  Sanki zaman daha çokmuş gibi ama boş zaman da boş değilmiş gibi geldi mi?

Seher: Şöyle: Ben uzun süredir mesaili bir işte çalışmıyorum. Evde dönemlik işler yapıyorum. Ayrıca dil öğrenme döneminde de evdeydim ve zamanı kullanmayı biliyordum ve onu iyi yönetiyordum. Ayrıca evde hobilerim de var. Yani zaten ben son 4 yıldır evde bol zamana sahibim ve onu nasıl kullanacağımı, yöneteceğimi biliyordum. Eğer aldığım bir iş yoksa o zaman hobilerime, çeviriye ağırlık veriyorum. Bunları bitirince bir iki gün aylaklık yapar hiç birşeyle ilginemem. Kendilerime görevler ve izinler veririm eskiden beri.  Kendimi ödüllendirirdim. Belki benim yaş grubumdaki insanlar bunu becerebiliyor. Bugün daha geç olanlar evde kendi kendilerine yetemiyorlar. Sıkılıyorlar.  

Ali: Karantina sürecinde yeni bir şeyler öğreniyor musun ya da öğrendiğini düşünüyor musun? Yeni içsel deneyimlerin oldu mu?

Seher: Bu süreçte dil konusunda öğrendiğim şeyleri tekrar ediyorum. Ekmek yapmayı denemek istiyorum.

SÜRECİN KENDİNİ BANA ALIŞTARMASINI İSTEMEM

Ali: Bu sürecin biran önce bitmesini umarak mı bekliyor yoksa süreç kendini sana alıştırdı mı bu konuda düşüncelerin neler?

Seher: Bu sürecin bitmesini tabii ki bekliyorum ama tek yaptığım şey bu konuya odaklanmak değil. Yani zaten evde olduğum ve boş zamanımı iş olmasa hobilerim ve başka etkinliklerle doldurduğum için zaten bu benim rutinim olduğu için sürecin kendini bana alıştırması gibi bir şey yok.

Ali: Bu süreçte seni en çok etkileyen ne oldu? Bunlardan bahsedelim mi biraz?

Seher: Mesela hep, “İyi ki tarihteki veba salgını ya da büyük hastalık salgınları döneminde yaşamamışım. Teknoloji ve tıbbın  gelişmediği, toplumların az geliştiği dönemde yaşamamışım” diye düşünürdüm. Gördüm ki her dönemde insanlık bir virüs ve doğal afet karşısında aciz kalabiliyormuş. Bir hastalık tüm insanlığı tehdit edip, korkutabiliyormuş.

Ali: Kış bitiyor, Bahar geliyor! Bir kahve veya çay içmek veya özlediğin bir yerde uzun bir yürüyüş için dışarıda olmak ister miydin?

Seher: Tabii ki isterdim. Güneşli bir havada çıkıp yürümek, zaman geçirmekten hoşlandığım bir yere gidip çay içmeyi isterdim.

Ali: Bütün bunlar geçip gittiğinde yapacağın ilk şey ne olur?

YAPACAĞIM İLK ŞEY KIZIMLA BULUŞMAK

Seher: Yapacağım ilk şey kızımla buluşmak.

Ali: Peki ya ikinci olarak neyi yapmak isterdin?

Seher: Dışarıda uzun saatler kalmak.

Ali: Bugün düşündüğünde her

şeyin eskiden olduğu gibi normal, eski halinde olmasını ister misin? Yoksa artık normallik anormal gelir mi?

Seher: Tabii ki bugün düşündüğümde, her şeyin eskisi gibi olmasını isterim. Normallik anormal gelmez. Yani konuyu, olayı ve yaşananı kendi şartları içerisinde değerlendirmek ve gereğini yerine getirmek gerektiğini düşünüyorum. Kabul etmek ve abartmamak gerekir.

Ali: Her şey normale döndüğünde veya eskisi gibi olduğunda neleri istiyorsun veya neleri istemiyorsun mesela?

HER ŞEY NORMALE DÖNDÜĞÜNDE DE İNSANLAR MESAFELİ OLSUN

Seher: Evet her şey normale döndüğünde insanların birbirine olan mesafesi konusunda biraz daha hassas olmasını istiyorum. Çünkü zaten bu salgın olmadan önce bu meseleden inanılmaz şikayetçiydim. Mesela grip ya da bulaşıcı hastalığı olan insanların tedbirsiz davranmasından, insanların temizlik kuralları konusunda umursamaz davranmasından rahatsızdım.

Ali: Bu dönemde edindiğin ve hoşuna giden yeni bir alışkanlık edindin mi? Örneğin her şeyi internetten almak yerine markete, mağazalara koşmak gibi..?

Seher: Bu dönemde edindiğim yeni bir alışkanlık yok. İnternet alışverişim zaten sınırlıydı. Para ile alışveriş zaten hijyenik olmadığı için beni hep rahatsız ederdi.  Salgın sayesinde en azından para ile haşır neşir değilim. Bu süreç gecici tabii.

Ali: Bu süreç içinde herhangi bir nesneyle veya canlıyla özel bir bağ kurduğunu hissediyor musun? (Burada bilgisayar, cep telefonu ve belki kitaplar sayılmaz, onlar zaten kanımca hayati önem taşıyor böylesi bir dönemde.)

 

Seher: Hayır. Nesnelere bir bağ hissetmiyorum.

KARANTİNA NE ÖDÜL BENİM İÇİN NE DE İŞKENCE

Ali: Bu tecrit döneminin bir tür içe dönüş veya terapi etkisi yarattığını düşünür müsün, yoksa bir başka açıdan bir işkence gibi mi?

Seher: Süreç benim için bir içe dönüş ve terapi etkisi yaratmadı. İşkence gibi de değil, her şey gayet normal çünkü zaten bu benim rutinimdi.

Ali: Gelecek yıl, belki doğum gününde pencereden dışarıya, belki ufka, gündoğumuna veya gün batımına baktığında ne görmeyi dilersin?

Seher: 2021 Eylül ayında herşeyin normale dönmüş olmasını diliyorum.  Rutin bile bazen en büyük nimettir. Bunu yıllardır söylerim. Rutine dönmüş olmayı diliyorum kısacası.

BALKON DIŞARIYA ÇIKMIŞ HİSSİ VERİYOR

Ali: Peki pencere kenarında vakit geçiriyor musun bu aralar, ne hissettiriyor bu sana?

Seher: Sadece sigara içmek için balkona çıkıyorum. Havalar ısındığında daha uzun saatleri balkonda geçireceğim. Balkon dışarıya çıkmış hissi verebiliyor. Sonuçta dışarıda az da olsa hareket var.

Ali: Eklemek istediklerin var mı bu süreçle ilgili:

Seher: Bence insanların bu sürece olan mukavemeti, daha önceki alışkanlıkları ile biraz ilintili. Ben zaten yalnız kalmaktan, kendi kendime çalışmasam bile günümü verimli ve planlı geçirmeye alışkındım. Kendime yeni hobiler, evde zihnen ve bedenen atıl kalmayacağım işlerle meşgul olduğum için bu süreç beni çok etkilemedi. Yalnız olmanın da avantaj olduğunu düşünüyorum. En azından psikolojik olarak süreçten etkilenen birisi yanımda yok. Bir kaç kişi aynı evde yaşayanların işi bence daha zor. Hele ihtiyaçlarını karşılamak için çalışmak zorunda olup da iş bulamayanların psikolojisine bir de evde kalma zorunluluğu eklenince. hayatları ister istemez daha karamsar olabilir diye düşünüyorum. Onların işi gerçekten zor. Onların yerinde olmak istemezdim.

Ali: Çok teşekkür ederim. Sağlıkla kal lütfen.

Seher Önalan Kimdir: Gazeteci. Emekli. 48 Yaşında. Şu anda fiili olarak çalışmıyor. Almanca, İngilizce, Kürtçe biliyor. Farsça çeviriler, mültecilere tercümanlık, metin yazarlığı, editörlük ve redaktörlük yapıyor.